خلاصه کتاب ۷ عادت مردمان موثر
مقدمه
کتاب هفت عادت مردمان مؤثر نوشتهی استفان کاوی، یکی از اثرگذارترین کتابها در حوزهی موفقیت فردی و رهبری است. کاوی در این اثر، اصولی بنیادین را معرفی میکند که با بهکارگیری آنها میتوان زندگی شخصی و حرفهای را متحول ساخت. این عادات نهتنها به افزایش بهرهوری و مدیریت زمان کمک میکنند، بلکه نگرش ما را نسبت به خود، دیگران و جهان تغییر میدهند. نتیجهی نهایی، دستیابی به تعادل، رشد پایدار و اثرگذاری واقعی در زندگی است.
دکتر محدثه زحمتکش
مدرس، مشاور و مربی توسعه فردی و کسبوکار و موسس مدیران کاربین
درباره نویسنده
- استفن کاوی که اکنون درگذشته است، نایب رئیس شرکت فرانکلین کاوی و موسس مرکز «رهبری کاوی» بود و این کتاب یکی از پرفروشترین آثار او محسوب میشود.
این کتاب بیش از ۴۰ میلیون نسخه فروش داشته و عنوان اصلی آن به انگلیسی «THE 7 HABITS OF HIGHLY EFFECTIVE PEOPLE» است. نسخه بهروز شده آن شامل دیدگاههای جدید شان کاوی و مقدمهای از جیم کالینز است.
نکات کلیدی کتاب
- شما نتیجه عادتهای خود هستید؛ بنابراین، عادتهای بهرهورانه در خود ایجاد کنید و مطمئن باشید که میتوانید آنها و زندگیتان را بهتر کنید.
- به جای بهبود شخصیت، بر روی بهبود اخلاق تمرکز کنید.
- زندگی خود را بر اساس اصول درستی چون صداقت، کرامت، خوبی، خدمترسانی، صبر، پشتکار، مهربانی و شجاعت بنا کنید و این هفت عادت را در خود نهادینه سازید.
- عادت ۱: اثرگذار باشید. آزادی شما در این است که میتوانید نوع واکنش خود را به شرایط مختلف انتخاب کنید.
- عادت ۲: از همان ابتدا، نتیجه نهایی را در ذهن داشته باشید. یک بیانیه ماموریت فردی بنویسید تا اصول و اهدافتان را مشخص کند.
- عادت ۳: کارهای مهم را اولویتبندی کنید. به نقشها، وظایف و روابط خود توجه یکسانی داشته باشید.
- عادت ۴: با تفکر برد-برد، متحدان خود را افزایش دهید.
- عادت ۵: اول دیگران را بفهمید تا بعد آنها شما را بفهمند. ایجاد رابطه و اعتماد، یک فرآیند دوطرفه است.
- عادت ۶: همافزایی کنید. یک همکاری جمعی بسیار موثرتر از مجموع بخشهای جداگانه است.
- عادت ۷: اره خود را تیز کنید. زمانی را به تقویت ابزارهای درونی خود شامل جسم، روان، ذهن و قلب اختصاص دهید.
آنچه در این خلاصه میآموزید شان کاوی در بازنویسی این کتاب پرفروش، از خرد باستانی، روانشناسی مدرن و علم قرن بیستم بهره برده است. این ترکیب در قالب برنامهای با شعار «خواستن، توانستن است» ارائه شده که با گامهای به ظاهر ساده، به انضباط شخصی منجر میشود. مدیر سبز معتقد است که نسخه جدید این کتاب کلاسیک، که در سیامین سالگرد نگارش آن و با مقدمه جیم کالینز منتشر شده، راهنمای ارزشمندی برای خودسازی است، اگرچه ممکن است پذیرش این توصیهها از عمل به آنها سادهتر به نظر برسد.
شما همان چیزی هستید که از روی عادت انجام میدهید، پس عادتهای بهره ورانه در خود ایجاد کنید. مطمئن باشید که میتوانید عادت ها و زندگیتان را بهبود ببخشید.
هفت عادت افراد موثر عبارتند از:
- ابتکار عمل دارند: اثرگذار باشید.
- بر اهداف خود تمرکز میکنند: در ابتدای راه، نتیجه را تصور کنید.
- اولویتها را تعیین میکنند: کارهای مهم را در اولویت قرار دهید.
- زمانی برنده هستند که دیگران هم برنده باشند: تفکر برد-برد داشته باشید.
- ارتباط برقرار میکنند: ابتدا دیگران را درک کنید تا آنها نیز شما را درک کنند.
- همکاری میکنند: همافزایی کنید.
- به نقاط ضعف خود میاندیشند و آنها را اصلاح میکنند: اره را تیز کنید.
بر بهبود اخلاق تمرکز کنید، نه بر بهبود شخصیت بخش عمدهای از ادبیات کسب و کار در دهههای اخیر بر شکلگیری شخصیت خوب تاکید داشته است. این تاکید نادرست است و اخلاق صحیح مهمتر و ثمربخشتر است. وقتی اخلاق شما ریشهدار و بر اساس اصول مثبت باشد، شخصیت شما نیز خودبهخود بهبود مییابد. تلاش برای نمایش شخصیتی که با اخلاق شما همخوانی ندارد، فریبکارانه و ویرانگر است.
برای ساختن اخلاق خوب، به الگویی مناسب نیاز دارید تا بتوانید نگاهی جدید به محیط اطراف خود پیدا کنید. برای مثال، پیش از نظریه میکروبها، جراحان دستهای خود را نمیشستند و دلیل مرگ بیماران بر اثر عفونت را نمیفهمیدند. پیدایش اتاقهای جراحی استریل، نتیجه این الگوی جدید و نگرش تازه به عوامل بیماریزا بود.
با اصول درستی چون صداقت، کرامت، خوبی، خدمترسانی، صبر، پشتکار، مهربانی و شجاعت زندگی کنید و این هفت عادت مهم را نیز در خود نهادینه سازید بسیاری از افراد امروزه از الگوی تقدیرگرایی یا جبرگرایی پیروی میکنند. آنها معتقدند که ساختار ژنتیکی، شکستهای والدین یا محیط و تجربیات، رفتار و آزادی آنها را برای تغییر محدود کردهاند. تقدیرگرایی نیز خود یک الگو است. برای ساختن اخلاقیات قوی، باید تقدیرگرایی را کنار گذاشته و الگوی آزادی را انتخاب کنید. این الگوی جدید نشان میدهد که شما میتوانید تغییر کنید و اخلاق در واقع همان عادات شماست؛ یعنی کاری که به طور مداوم انجام میدهید. اگر به روشی کاملاً جدید عمل کنید، اخلاقی جدید پیدا کرده و به فردی بهتر تبدیل میشوید.
پیروی از اصول و ارزشهای بنیادی، کارایی فردی را افزایش میدهد. این اصول شامل عدالت، تساوی، صداقت، درستکاری، شرافت و کرامت انسانی، تعالی، روحیه خدمترسانی، صبر، پشتکار، تشویق، مهربانی، شجاعت، انگیزه بخشی و نگرش «خواستن، توانستن است» هستند که تواناییهای بیحد و مرز فرد را آشکار میکنند. فردی که اخلاقش بر اساس این اصول مهم شکل گرفته باشد، رهبری است که خود را به خوبی شناخته و میتواند به دیگران کمک کرده و به آنها انگیزه دهد.
اخلاق یک عادت است. همانطور که ارسطو میگوید، تعالی نیز یک عادت است نه یک استعداد ذاتی، و ما همان چیزی هستیم که به صورت عادت انجام میدهیم. برای اینکه این اصول را به عادت تبدیل کنید، باید:
- آگاه باشید: کاری که میخواهید انجام دهید و دلیل آن را درک کنید.
- مهارت کسب کنید: توانایی انجام آن را به دست آورید.
- مشتاق باشید: آن را عمیقاً بخواهید و با اشتیاق انجام دهید.
مهمترین تلاش، تلاش درونی است. اگر در کنترل ویژگیهای درونی خود ماهر شوید، در کنترل عوامل بیرونی نیز مهارت خواهید یافت. بسیاری از افراد به اشتباه بر عمل تمرکز میکنند تا تفاوتی محسوس در دنیا ایجاد کنند، اما از منبع قدرت نهفته در پس این عمل غافل هستند. آنها مانند فردی هستند که روزی چند ساعت میدود و به عمر خود میافزاید، اما متوجه نیست که تمام اوقات فراغت خود را به دویدن اختصاص داده است. شاید عمر این فرد بیشتر شود، اما نتواند از این سالها استفاده بیشتری ببرد؛ شاید بهتر بود زمانی را که صرف دویدن کرده، به ایجاد روابط عمیقتر با همسر، خانواده و دوستانش اختصاص میداد.
عادت ۱: اثرگذار باشید. شما آزاد هستید زیرا میتوانید نوع واکنش خود را به شرایط مختلف تعیین کنید.
افراد موثر، ابتکار عمل دارند و هرگز خود را محدود نمیکنند یا از اقدام بازنمیمانند. آنها میدانند که در انتخاب اخلاق خود آزادند و میتوانند رفتار خود را تعیین کنند. ممکن است نتوانند شرایط را کنترل کنند، اما میتوانند تصمیم بگیرند که اسیر شرایط شوند یا از آن بهره ببرند. این افراد بر اساس اصل «دیدگاه شخصی» زندگی میکنند.
ویکتور فرانکل که در اردوگاه کار اجباری نازیها زندانی بود و تمام خانوادهاش به جز یک خواهرش به قتل رسیده بودند، فهمید که با وجود شرایط وحشتناک، آزاد است. او میتوانست نوع تفکر و رفتار خود را در میان وحشت تعیین کند. حتی در حالی که زندانی بود و از گرسنگی رنج میکشید، خود را در حال تدریس در کلاس تصور میکرد و شرایط وحشتناک و درسهای آموخته از آن را برای شاگردانش تعریف میکرد. این روند ذهنی، او را از نگهبانان اردوگاه نیز قویتر کرد و الهامبخش دیگر زندانیان و حتی برخی نگهبانان شد. فرانکل اثرگذار بود و مسئولیت سرنوشتش را با در دست گرفتن ابتکار عمل پذیرفت. او فهمید که تصمیمگیری برای سرنوشتش با خودش است و اگرچه نمیتوانست از اردوگاه خارج شود، اما میتوانست بر شرایط مسلط شود.
با استفاده از زبان ابتکار و مسئولیتپذیری به فردی اثرگذار تبدیل شوید.
- به جای «نمیتوانم هیچ کاری بکنم»، بگویید «اجازه دهید درباره گزینههای ممکن فکر کنم.»
- به جای «من همین هستم»، بگویید «میتوانم خودم را تغییر دهم.»
- به جای «او عصبانیام میکند»، بگویید «میتوانم اثری که بر من میگذارد را خودم تعیین کنم.»
- به جای «نمیتوانم» یا «باید»، بگویید «خودم تصمیم میگیرم و انتخاب میکنم.»
افراد اثرگذار در محدوده «ممکنها» فعالیت میکنند. آنها میدانند چه کاری را میتوانند انجام دهند و آن را انجام میدهند. با مسئولیتپذیری و اقدام، این محدوده را گسترش میدهند و با گذشت زمان قویتر شده و میتوانند کارهای بیشتری انجام دهند. آنها ابتدا با خود عهد میبندند که چیزی را در درون خود تغییر دهند و به تدریج ممکن است دنیای اطرافشان را نیز تغییر دهند.
عادت ۲: در ابتدای راه نتیجه را تصور کنید. یک بیانیه ماموریت فردی بنویسید تا اصول و اهدافتان را مشخص کند.
با دقت به اهداف خود فکر کنید. بسیاری از افراد تمام عمر خود را صرف دنبال کردن هدفی بیمعنی، غیر رضایتبخش یا مخرب میکنند. میتوانید عکس این افراد را در مجلات زرد ببینید که ثروتمند و مشهور هستند اما درگیر اعتیاد یا در حال طلاقاند. آنها به قدرت، ثروت و شهرت رسیدهاند، اما به چه قیمتی؟ اثر بخشی به معنای رسیدن به هر هدفی نیست، بلکه به معنای رسیدن به هدف درست است.
فرض کنید در مراسم یادبود خود نشستهاید. تصور کنید مردم با توجه به وضعیت فعلی شما، چه حرفهایی دربارهتان میزنند. آیا از آنچه میشنوید خوشحال میشوید؟ آیا میخواستید مردم شما را اینگونه به یاد آورند؟. اگر پاسخ منفی است، آن را تغییر دهید و کنترل زندگی خود را در دست بگیرید. «اصل رهبری شخصی» را اجرا کنید.
ابتدا یک بیانیه ماموریت فردی بنویسید که اهدافتان و فردی که میخواهید باشید را تعریف کند. با دقت به آن فکر کنید و خودتان را همانطور که واقعاً هستید، بسنجید. آیا خودخواه، معتاد به کار یا پولپرست هستید؟ ببینید چه چیزی را باید تغییر دهید و دوست دارید به چه کسی تبدیل شوید. بیانیه ماموریت خود را بنویسید، به آن متعهد شوید و به این تعهد پایبند بمانید.
عادت ۳: کارهای مهم را اولویتبندی کنید. به نقشها، وظایف و روابط خود توجه یکسانی داشته باشید.
شما توانایی تغییر خود را دارید، اما برای این کار باید رفتارتان را عوض کنید. هرگز اجازه ندهید اولویتهای مهم فدای مسائل بیارزش شوند. بسیاری از افراد تمام وقت خود را صرف واکنش به شرایط و اتفاقات فوری و اضطراری میکنند و هیچ تلاشی برای پیشگیری از آنها نمیکنند. آنها «اصل مدیریت فردی» را اجرا نمیکنند و همیشه مسئله مهم را با مسئله فوری اشتباه میگیرند. تشخیص مسائل فوری آسان است، اما تشخیص مسائل مهم به هیچ وجه آسان نیست.
بر روی برنامهریزی تمرکز کنید، از مشکلات دوری کنید، روابطتان را بهبود دهید، از فرصتها استفاده کنید و به اندازه کافی تفریح کنید. به جای اینکه کارهای مختلف را در برنامهتان جای دهید، زمان لازم را به کارهای مهم اختصاص دهید. به نقشهای مختلف خود به عنوان همسر، والدین، مدیر یا عضو داوطلب یک گروه فکر کنید و برای هر نقش، سهم زمانی مناسبی در نظر بگیرید. یک نقش را فدای نقش دیگر نکنید و به هر کدام به اندازه کافی توجه داشته باشید.
عادت ۴: تفکر برد-برد داشته باشید. متحدانتان را چند برابر کنید.
در روابطی مانند ازدواج، کسب و کار یا سایر ارتباطات، «اصل رهبری میان فردی» را به کار بگیرید تا هر دو طرف برنده باشند. برنده شدن هر دو طرف بهتر است و بازنده شدن هر دو، آنها را در شرایط بدی قرار میدهد. رابطه برد-باخت یک برنده و یک بازنده دارد. افراد موثر به دنبال روابط برد-برد هستند که همکاری را برای هر دو طرف سودمند میکند و در نهایت هر دو نفع میبرند. هر نوع رابطه دیگری مخرب است، زیرا یکی بازنده میشود و احساسات منفی مانند کینهتوزی، شکست و خصومت ایجاد میکند. دلیل اثرگذاری افراد موثر، افزایش متحدان است نه دشمنان. ایجاد اتحادهای خوب، یک رابطه برد-برد است.
عادت ۵: اول دیگران را درک کنید تا سپس آنها هم شما را درک کنند. ایجاد رابطه و اعتمادسازی یک خیابان دو طرفه است.
برای برقراری روابط برد-برد، ببینید طرف مقابل چه میخواهد و «برد» برای او چه معنایی دارد. فکر نکنید همه چیز را میدانید؛ به حرفهای او گوش دهید. همیشه قبل از برنامهریزی اهداف شخصی خود، سعی کنید نیاز و خواسته طرف مقابل را درک کنید. به آنچه میشنوید اعتراض، مخالفت یا جدل نکنید؛ با دقت گوش دهید و به آن فکر کنید. تلاش کنید خودتان را جای او بگذارید.
وکلای خوب عادت دارند قویترین استدلال طرف مقابل را یادداشت کنند و تنها پس از اطمینان از استدلالهای احتمالی او، مسئله را از دیدگاه موکل خود بررسی میکنند. این روش در روابط شخصی و بحثهای کاری بسیار مفید است. ابتدا خواستهها و نیازهای طرف مقابل و دلیل آنها را بفهمید، سپس اهداف خود را به گونهای طراحی کنید که با اهداف او همسو باشد و بر اساس «اصل ارتباط همدلانه» عمل کنید.
عادت ۶: همافزایی کنید. یک کل مشارکتی خیلی بهتر از مجموع چند بخش مجزا است.
همکاری، قدرت یک نفر را چند برابر میکند. در واقع، همکاری خلاقانه نیرویی قویتر از مجموع کارهای هر بخش ایجاد میکند؛ مانند یک طاق که در مقایسه با دو ستون، وزن بیشتری را تحمل میکند، زیرا مجموع قدرت دو ستون را در خود دارد. اصطلاح رایج برای این رابطه، «همافزایی» است؛ یعنی ایجاد کلی که از مجموع بخشهایش بزرگتر است.
همافزایی موثر به نوع روابط بستگی دارد. بسیاری از افراد با واکنشهای سریع و بیموقع، امکان هرگونه همافزایی را از بین میبرند. آنها فقط میشنوند و واکنش نشان میدهند، بدون اینکه گوش کنند، فکر کنند یا پاسخ دهند. واکنششان ممکن است تدافعی، مستبدانه یا منفعل باشد. شاید مخالفت یا موافقت کنند، اما هرگز مشارکت فعالی ندارند. همکاری و تعامل دو رکن اصلی روابط همافزا هستند. گوش دهید، فکر کنید، پاسخ دهید و مشارکت کنید.
عادت ۷: اره را تیز کنید. زمانی را به تیز کردن ابزارتان از جمله جسم، روان، ذهن و قلبتان اختصاص دهید.
در یک حکایت قدیمی آمده است که مردی مشغول بریدن کنده درختی بود. کارش به کندی پیش میرفت و او خسته شده بود. هرچه بیشتر تلاش میکرد، نتیجه کمتری میگرفت. رهگذری پیشنهاد داد که کمی استراحت کند و ارهاش را تیز کند، اما مرد گفت نمیتواند کار را متوقف کند چون به شدت مشغول اره کردن است. اره کند، کار را خستهکننده، ملالآور و کمبازده میکند. افراد موثر زمانی را به تیز کردن ابزارهایشان اختصاص میدهند که این ابزار همان جسم، روان، ذهن و قلبشان است. اکنون زمان بازسازی خویشتن است.
افراد موثر با یک برنامه ورزشی مناسب و افزایش تحمل، انعطافپذیری و قدرت، از جسم خود مراقبت میکنند. طراحی چنین برنامهای آسان است و لزوماً نیازی به رفتن به باشگاه نیست.
آنها با دعا و مراقبه از روان خود مراقبت میکنند ؛ به ویژه از طریق معنویت مذهبی، خواندن ادبیات فاخر و گوش دادن به موسیقی فاخر. هرگز از این بعد معنوی غافل نشوید، زیرا انرژی لازم برای ادامه زندگی را تامین میکند.
بازپروری ذهنی به معنی تغییر عادات است؛ مثلاً تغییر عادت تماشای تلویزیون.. تماشای تلویزیون باعث پذیرش منفعلانه ارزشها، رفتارها و تمایلاتی میشود که ذهن را کند میکنند. کتاب بخوانید، جدول حل کنید، ریاضی تمرین کنید یا در کارهای چالشبرانگیزی شرکت کنید که ذهن شما را هوشیار، پویا و درگیر نگه میدارند.
قلب جایگاه احساسات است و احساسات به شدت به هم مرتبط هستند. برای بهبود روابط عاطفی و ارتباط با دیگران، تلاش کنید تا ارتباط برقرار کنید، گوش دهید و بیتوقع باشید. در هر کاری به نفع دیگران فکر کنید و آنها را در اولویت قرار دهید. با این روش، به فردی بسیار موثر تبدیل خواهید شد.
سپاسگزاریم که وقت ارزشمند خود را صرف مطالعه این کتاب کردید. امیدواریم مطالب آن برایتان سودمند بوده باشد و در مسیر حرفهای و علمیتان الهامبخش واقع شود.
با تشکر
دکتر محدثه زحمتکش
برای ارسال نظر لطفا ابتدا وارد حساب کاربری خود شوید. صفحه ورود و ثبت نام