خلاصه کتاب بازاریابی اجازه ای
مقدمه
کتاب بازاریابی اجازهای اثر ست گودین، یکی از منابع مهم در حوزهی بازاریابی مدرن است. گادین در این کتاب توضیح میدهد که دوران تبلیغات مزاحم و اجباری به سر آمده و کسبوکارها برای موفقیت باید اجازهی مشتری را برای برقراری ارتباط جلب کنند. ایدهی اصلی این است که وقتی مشتری با میل خود پیام شما را دنبال کند، احتمال اعتماد، وفاداری و خرید بسیار بیشتر میشود. این کتاب نشان میدهد که بازاریابی موفق بر پایهی احترام، ارتباط مستمر و ایجاد ارزش واقعی برای مشتری شکل میگیرد.
دکتر محدثه زحمتکش
مدرس، مشاور و مربی توسعه فردی و کسبوکار و موسس مدیران کاربین
درباره نویسنده
ست گودین، که کتاب پرمخاطب «گاو بنفش» را نیز در کارنامهی خود دارد، در حال حاضر معاون بازاریابی مستقیم شرکت یاهو است. این سمت را پس از آن به دست آورد که یاهو شرکت یویوداین، نخستین شرکت فعال در زمینهی تبلیغات آنلاین، را از او خریداری کرد. پیش از آن، او به عنوان مدیر برند در شرکت نرمافزاری اسپیناکر مشغول به کار بود که در آن زمان، اولین نسل از محصولات چندرسانهای را عرضه میکرد.
نکات کلیدی کتاب
- در سه دههی اخیر، حجم تبلیغات به شدت افزایش یافته و باعث سردرگمی مصرفکنندگان شده است.
- گسترش رسانهها، بازار را به بخشهای کوچکتری تقسیم کرده است.
- بازاریابی اجازهای، به دلیل توانایی نفوذ در میان انبوه اطلاعات، نتایج بهتری نسبت به روشهای سنتی و مزاحم (بازاریابی اخلالگر) ارائه میدهد.
- این رویکرد تلاش میکند تا با جلب رضایت مشتری، یک گفتگوی متقابل ایجاد کرده و برای ارسال پیامهای تبلیغاتی از او اجازه بگیرد.
- فناوریهای تعاملی امکان ایجاد ارتباط مستقیم و نفر به نفر بین هر مشتری و شرکت را فراهم کرده است.
- با ارسال تبلیغات مرتبط با درخواست مشتری، بازاریابی اجازهای در وقت او صرفهجویی میکند.
- این نوع بازاریابی شبیه یک قرار ملاقات با مشتری است؛ فرایند اولیه گران است، اما پس از برقراری رابطه، ادامه دادن آن تقریباً هزینهای ندارد.
- تداوم، کلید اصلی آشنا کردن مشتری با برند و ایجاد اعتماد در او است.
- کسب اجازه یک فرایند مداوم است، نه یک کار مقطعی، و نمیتوان آن را به شرکت دیگری منتقل کرد.
آنچه در این خلاصه خواهید آموخت
تصور کنید روابط شخصی با همهی مشتریانتان داشتید و آنها با اشتیاق منتظر دریافت تبلیغات شما بودند، زیرا به دنبال اطلاعات هستند یا برای دریافت یک جایزه وسوسه شدهاند. ست گودین اعتقاد دارد که با بهرهگیری از فناوری میتوان این رابطه را به واقعیت تبدیل کرد.
گودین معتقد است که رویکرد بازاریابی اجازهای و ارتباط نفر به نفر، راه خود را از میان آشفتگی روزافزون تبلیغات سنتی (که آن را بازاریابی اخلالگر مینامد) باز میکند و اینترنت را بستری ایدهآل برای این نوع ارتباط میداند. کتاب او نمونهای جذاب از این رویکرد است که اولین گام آن، کسب رضایت مشتری برای ارسال مداوم پیامهای تبلیغاتی است. گودین با ترکیب روشهای کاربردی و مثالهای تاریخی، اصول تبلیغات را به شیوهای مؤثر توضیح میدهد. مدیران بازاریابی، بهویژه در کسبوکارهای مبتنی بر اینترنت، با مطالعهی این کتاب بینشهای ارزشمندی به دست خواهند آورد.
رضایت مصرفکننده، سنگ بنای بازاریابی جدید
در دنیای مملو از اطلاعات و تبلیغات پرسروصدای امروز، جلب توجه مصرفکننده بسیار دشوار است. مزیت بازاریابی اجازهای این است که با برقراری ارتباط شخصی و تعاملی، از مشتری اجازه میگیرد تا پیامهای تبلیغاتی را برای او بفرستید. این فرایند از لحظهای آغاز میشود که بازاریاب رضایت مشتری را برای شرکت در فرایند فروش جلب میکند. ممکن است دلیل رضایت آنها، تمایل به کسب اطلاعات بیشتر در مورد محصول یا خدمتی خاص باشد، یا شاید به خاطر پاداش، سرگرمی یا مزایای دیگری که به آنها پیشنهاد دادهاید.
این رویکرد، در مقایسه با روشهای سنتی و اخلالگر، برای جلب مشتری بسیار مقرونبهصرفهتر است و به دلیل شناخت بهتر مصرفکنندگان و امکان تأمین سادهتر خواستههای آنها، به ایجاد وفاداری در مشتریان کمک میکند. فناوریهای تعاملی در عصر ما این امکان را فراهم کردهاند؛ حالا هر شرکتی میتواند با استفاده از ابزارهایی مانند کامپیوتر، تلفن یا تحقیق میدانی، با میلیونها نفر به صورت نفر به نفر گفتگو کند. نتیجهی این فرایند، نوعی بازاریابی مشارکتی است که در آن، بازاریاب به مشتری کمک میکند خرید کند و مشتری نیز به بازاریاب کمک میکند تا محصولات و خدماتش را به متقاضیان واقعی بفروشد.
افول بازاریابی اخلالگر
پیش از ظهور سیستم کارخانهای و رسانههای انبوه، بازاریابی امری شخصی بود و مردم از مغازهداران و صنعتگران محلی خرید میکردند. اما با رواج تولید انبوه، نوع جدیدی از بازاریابی شکل گرفت که بر پایهی استفاده از رسانههای چاپی، رادیو و تلویزیون بود تا پیام فروشنده را به تعداد زیادی از مصرفکنندگان برساند. این رویکرد را «بازاریابی اخلالگر» مینامند؛ زیرا اثربخشی هر تبلیغ به میزان اخلال در کار، فکر یا سرگرمی مخاطب بستگی داشت.
در ابتدا، استفاده از رسانههای انبوه برای ایجاد برندهای ملی و بینالمللی بسیار مؤثر بود. اما در سه دههی اخیر، حجم تبلیغات به شدت افزایش یافته و باعث سردرگمی مصرفکنندگان شده است. از آنجا که برجسته شدن در میان این حجم از تبلیغات دشوار شده، تبلیغکنندگان حجم تبلیغات خود را افزایش دادهاند که این چرخه را بدتر کرده است. آگهیها برای متمایز شدن، پرسروصداتر و مزاحمتر شدهاند، در حالی که مصرفکنندگان به شدت بیعلاقه و بیتوجه شدهاند.
افول بازاریابی انبوه دلایل دیگری هم دارد. گسترش رسانهها باعث تقسیم بازار به صدها مجله و کانال تلویزیونی شده است. این رشد بازارهای تخصصی، دسترسی به حداکثر جمعیت را بسیار سخت کرده است. بسیاری از بازاریابان به جایگزینهای گرانقیمتی مانند پست مستقیم یا بروشورهای تبلیغاتی روی آوردهاند تا بتوانند به مخاطبان خود دست یابند.
اثربخشی بازاریابی اجازهای
بازاریابی اجازهای بهتر از روشهای سنتی و اخلالگر عمل میکند، زیرا در میان انبوه اطلاعات راه خود را باز میکند و از لحاظ مالی نیز ارزانتر است. از آنجا که زمان مصرفکنندگان محدود است و با حجم زیادی از اطلاعات و گزینههای خرید روبرو هستند، آنها تمایل دارند با پرداخت هزینهای برای یک محصول، در وقت خود صرفهجویی کنند. بازاریابی اجازهای با فراهم کردن فرصت دریافت داوطلبانهی تبلیغات، در وقت مصرفکنندگان صرفهجویی میکند.
این روش در بازاریابی محصولات نیز به شما کمک میکند، زیرا مشتریان به پیام شما توجه بیشتری نشان میدهند، چرا که شخصاً برای دریافت آن اعلام آمادگی کردهاند. همچنین، این رویکرد به بازاریابان امکان میدهد تا اطلاعات خود را هوشمندانهتر ارائه کنند، زیرا دیگر مجبور نیستند برای جلب توجه، خود را به آگهیهای کوتاه و فریبنده محدود کنند.
بازاریابی اجازهای راه را برای یک برنامهی بازاریابی بلندمدت و تعاملی باز میکند و به مصرفکنندگان اجازه میدهد در ازای توجه به پیامهای مفید، سود و پاداش دریافت کنند. در این روش، مشتریان به احتمال زیاد به پیامهای تبلیغاتی واکنش مثبت نشان میدهند، زیرا این پیامها دارای سه ویژگی مهم هستند: برنامهریزی شده، شخصی و مرتبط. تداوم اساس این رویکرد است، زیرا پیام تبلیغاتی در طول زمان اثر خود را بیشتر نشان میدهد. یک پیام واحد، حتی اگر عالی باشد، به اندازهی یک پیام تکراری اثربخش نیست. تداوم باعث تقویت پیام و ایجاد اعتماد میشود.
بازاریابی اجازهای مانند یک قرار ملاقات است. شما با یک مشتری احتمالی قرار میگذارید، رابطهای برقرار میکنید، و اگر ملاقات اول خوب پیش رفت، دوباره او را ملاقات میکنید تا رابطهتان نزدیکتر شود. این فرایند ادامه پیدا میکند تا به رابطهای دائمی شبیه به ازدواج برسد. به این ترتیب، یک فرد غریبه به آشنا، سپس به دوست، دوست نزدیک، خریدار و در نهایت به یک مشتری دائمی تبدیل میشود.
پنج گام برای ایجاد رابطه با مشتریان
برای ایجاد رابطهای مؤثر با مشتریان، این پنج گام کلیدی را دنبال کنید. این کار زمانبر است، اما سرمایهگذاری شما در بلندمدت نتیجه خواهد داد.
- دلیلی برای مشارکت داوطلبانه ارائه دهید. به مشتری دلیلی برای ورود به این فرایند بدهید.
- علاقهی مشتری را حفظ کنید. پس از جلب توجه اولیه، اطلاعات بیشتری دربارهی محصول یا خدمتتان ارائه دهید تا علاقهی او به شما حفظ شود.
- مدام مشوق ارائه کنید. با استفاده از مشوقها، مشتری را تشویق کنید که همچنان به شما اجازه ارسال تبلیغات بدهد.
- رابطه را عمیقتر کنید. برای ادامهی ارتباط دوباره اجازه بگیرید و با مشوقهای بیشتر رابطه را عمیقتر کنید.
- مرحلهی خرید را نهایی کنید. در نهایت، با کسب اجازههای لازم، مشتری را به مرحلهای برسانید که آمادهی خرید شود.
شروع کار
رویکرد اجازهای در ابتدا هزینهبر است، زیرا باید توجه مشتری احتمالی را جلب کنید. اما پس از به دست آوردن این توجه، ادامهی فرایند ارزانتر میشود و در صورت استفاده از اینترنت، تقریباً رایگان است. با کسب اجازه و ایجاد وفاداری، میتوانید در درازمدت محصولات بیشتری به مشتری راضی بفروشید. برای شروع بازاریابی اجازهای، این ملاحظات مهم را در نظر بگیرید:
- به جای تمرکز بر افزایش تعداد مشتریان جدید، سعی کنید مشتریان فعلی را حفظ کرده و درآمد بیشتری از هر کدام کسب کنید. این رویکرد، که اولین بار توسط «دان پیرز» و «مارتا راجرز» در کتاب «آینده نفر به نفر» مطرح شد، بر ایجاد رابطه با هر مشتری به صورت فردی تأکید دارد.
- از همان مراحل اولیهی فرایند بازاریابی، از مشتریان احتمالی اجازه بگیرید. بسیاری از بازاریابان، افراد را تا زمانی که به خریدار یا مشتری وفادار تبدیل نشدهاند، شناسایی و بررسی نمیکنند که در آن زمان دیگر دیر است. شما باید زمانی که افراد هنوز غریبه هستند به آنها نزدیک شوید و آنها را به دوست، خریدار و مشتری وفادار تبدیل کنید.
- در ابتدا برای کسب اجازه تبلیغ کنید، نه برای فروش. این موضوع بهویژه در مورد محصولات گرانقیمت اهمیت دارد. برای مثال، صاحب یک کمپ تابستانی از مشتری اجازه میگیرد تا ویدئو و بروشور برایش بفرستد، سپس او را به یک جلسهی خصوصی دعوت میکند و در نهایت متقاعدش میکند که فرزندش را به کمپ بفرستد.
اعتماد و تداوم
ایجاد و حفظ اعتماد، کلید ایجاد وفاداری در مشتریان و ترغیب آنها به خرید است. اعتماد به این معناست که مشتری به ارزش محصول شما باور دارد و متقاعد میشود که شرکتتان در صورت بروز هر مشکلی از محصولش حمایت خواهد کرد. با این حال، ایجاد اعتماد زمانبر است و نمیتوان آن را در مدت کوتاهی به وجود آورد. برای ایجاد اعتماد باید زمان، پول و تعهد خرج کنید.
باید امروز تبلیغ کنید تا آگاهی ایجاد شود و مشتری با محصولتان آشنا شود و در آینده به شما اعتماد کند. تداوم تبلیغ تنها راه ایجاد آشنایی است و آشنایی نیز پایهی شکلگیری اعتماد است. گاهی تبلیغکنندگان فکر میکنند بهتر است یک آگهی بزرگ و برجسته را فقط یک بار پخش کنند تا افراد بیشتری آن را ببینند؛ اما این رویکرد اغلب شکست میخورد، زیرا بسیاری ممکن است آن را نبینند یا فراموش کنند. اگر آگهی را بیشتر تکرار کنید، حتی اگر به مخاطبان کمتری برسد، نتیجهی بهتری خواهد داشت، زیرا باعث آشنایی بیشتر مشتری و در نهایت، جلب اعتماد و حمایت او میشود.
پنج روش برای کسب اجازه
با بالا بردن افراد از نردبان اجازه، از یک غریبه به یک دوست، خریدار و مشتری وفادار، میتوانید با پنج روش از آنها اجازه بگیرید و خدمات بهتری ارائه دهید. باید مسئولانه از این اجازه استفاده کنید، وگرنه ممکن است آن را فوراً از دست بدهید و رابطهتان با مشتری خراب شود. این پنج سطح از کسب اجازه عبارتند از:
- نفوذ به مشتری: در این سطح، مشتریان آنقدر به شما اعتماد دارند که اجازه میدهند به جای آنها تصمیم خرید بگیرید (مانند یک سایت کلوپ کتاب ماهانه که برای مشتریانش کتاب انتخاب میکند، یا سوپرمارکتی که محصولات خاصی را به صورت هفتگی برای مشتریان میفرستد).
- ارائهی کوپن امتیاز: شما به مشتری کوپن میدهید تا از شما خرید کند و آنها میتوانند این کوپنها را جمعآوری کرده و با آنها محصولات بیشتری بخرند (مانند شرکتهای هواپیمایی که به مشتریان وفادار خود کارت تخفیف میدهند).
- ایجاد رابطه شخصی: این روش بر پایهی رابطهی دو فرد با یکدیگر است. مشکل این است که اگر کارمند مربوطه شرکت را ترک کند، اجازهی مشتری نیز از دست میرود. این رویکرد نفر به نفر بسیار گران است و برای فروش کالاها و خدمات گران و پیچیده مناسب است.
- ایجاد اعتماد نسبت به برند: اساس این روش، ایجاد اعتماد در مشتریان نسبت به یک برند خاص است. این روش در بازاریابی سنتی کاربرد زیادی داشت، اما گران و وقتگیر است و این خطر را دارد که برند فرعی به شهرت برند اصلی آسیب بزند.
- واکنش مناسب در شرایط خاص: این روش بر واکنش شما به مشتری در شرایط خاص، مانند پشت پیشخوان یا تماس با پشتیبانی، تمرکز دارد. در این شرایط، واکنش شخص مسئول بسیار مهم است، بنابراین باید برای آموزش مناسب کارکنان سرمایهگذاری کنید.
میزان جذابیت محصول خود را برای مشتری بسنجید و سپس برای کسب اجازه، نزدیک شدن به او و رفتن به سطح بعد تلاش کنید. به خاطر داشته باشید که بازاریابی اجازهای یک فرایند است، نه یک کار مقطعی، و نمیتوان آن را از شرکتی به شرکت دیگر منتقل کرد. بنابراین، فهرست مشتریانتان را به شرکت دیگری نفروشید. همچنین آگاه باشید که این اجازه ممکن است هر لحظه لغو شود، بهویژه اگر مشتری احساس کند به اعتمادش خیانت شده است. پس اگر اعتماد را ایجاد کردید، باید آن را حفظ کنید. این قانون در همهی روابط صادق است.
سپاسگزاریم که وقت ارزشمند خود را صرف مطالعه این کتاب کردید. امیدواریم مطالب آن برایتان سودمند بوده باشد و در مسیر حرفهای و علمیتان الهامبخش واقع شود.
با تشکر
دکتر محدثه زحمتکش
برای ارسال نظر لطفا ابتدا وارد حساب کاربری خود شوید. صفحه ورود و ثبت نام